Manifest wijkraden : Samen Doen!

Samen Doen!

Betrokkenheid van bewoners is geen luxeproduct, het is een fundamentele voorwaarde voor een goed
functionerende lokale democratie. In Zuidwest staan we in nauw contact met bewoners, en horen we nog te vaak
dat zij zich niet betrokken voelen bij lokale besluitvorming, of juist iets in hun omgeving voor elkaar proberen te
krijgen, maar daar niet in slagen. We staan daarom achter de doelstellingen van het traject “Vernieuwen
Participatie”: het in een open samenwerking en brede setting komen tot verbetering van de samenwerking tussen
bewoners en de gemeente.

Een vaak gehoorde kritiek op de wijkraden is dat hun samenstelling geen afspiegeling vormt van de diversiteit in
Utrecht. Wij zien het als onze opgave om actief te blijven zoeken naar nieuwe leden uit groepen die zich
momenteel minder vertegenwoordigd voelen. Tegelijkertijd zien we dat geringe afspiegeling geen
wijkraad-specifiek probleem is, maar een breder kenmerk van politieke participatie in Nederland. We moeten ons
daarom niet blind staren op letterlijke afspiegeling als criterium voor een goed functionerende wijkraad, maar
feitelijk: in hoeverre zijn de wijkraden in staat om bewoners op te zoeken en te horen die weliswaar geen lid zijn
van de raad, maar wel degelijk via de leden van wijkraad willen participeren?

Participatie kun je niet opleggen, deze komt uit de bewoners zelf, uit de wandelgangen van de buurt. De
wijkraden zijn een samenkomst van de meest betrokken bewoners. De leden van de wijkraden leveren door hun
netwerk, kennis van de wijk en continuïteit van hun participatie een wezenlijke en aanzienlijke bijdrage als
schakel tussen de bewoners en de gemeente. Ze komen door hun betrokkenheid en contacten op voor alle
bewoners, zelfs degenen die anders de aansluiting met de gemeente missen.

Wijkraden zijn dus aanvullend op de in het coalitieakkoord voorgestelde verbreding van participatie.
Georganiseerde, structurele participatie is meer dan ooit nodig in een veranderende maatschappij, waarin
stedelijke vraagstukken complexer zijn, vaak een lange termijn bestrijken en zich op verschillende schaalniveaus
– buurt, wijk of stad – afspelen. Wijkraden, met hun langdurig actieve bewoners die juist door hun ervaring in
participatie gemakkelijk mee kunnen praten, vervullen momenteel deze rol en willen die ook graag samen met de
gemeente oppakken.

De Omgevingswet maakt na 2021 bewoners een formele partij bij ruimtelijke ontwikkelingen. De ABCD-formule,
zoals bijvoorbeeld toegepast bij een pilot in Dichterswijk, geeft bewoners een instrument om hun leefomgeving
zelf vorm te geven. Bij al die mogelijke niveaus van participatie is behoefte aan een vaste kern van bewoners die
vanuit hun enthousiasme en ervaring als spil functioneren voor de rest van de buurt: samen doen.

Hoe ziet samen doen er uit? Een organisatie van bewoners die met de gemeente samenwerkt en advies geeft
heeft allereerst formele en structurele erkenning nodig. We zien nu dat het nog te gemakkelijk is om inbreng van
bewoners, zelfs in formele participatietrajecten, te negeren. Erkenning in de vorm van adviesrecht door
besluitvormers en de ambtelijke organisatie is cruciaal voor een gemeente die werkelijk werk zegt te maken van
bewonersbetrokkenheid. Meer gelijkwaardig, ondersteunend en versterkend naar elkaar. Samen doelen
opstellen en plannen maken. Verder zijn korte lijnen essentieel, bijvoorbeeld door nauwe samenwerking met de
wijkbureaus. En tenslotte wellicht het belangrijkste ingrediënt voor succesvolle participatie: positiviteit. Niet “wij
tegen zij”, maar: samen doen!

Namens wijkraad Zuidwest en de voorzitters van de wijkraden,
Jeroen Heijgen (Voorzitter Zuidwest)

Facebooktwittergoogle_pluspinterest